Τι είναι η συμβουλευτική γονέων και σε τι μπορεί να βοηθήσει;

Η συμβουλευτική γονέων είναι μια δυναμική διαδικασία, όπου γονείς και οικογένειες με παιδιά από τη βρεφική ηλικία έως την εφηβεία, υποστηρίζονται και ενδυναμώνονται μέσα από τη συνεργασία με έναν εξειδικευμένο θεραπευτή. Κάθε παιδί είναι ξεχωριστό, με τις δικές του αναπτυξιακές ανάγκες, τους δικούς του ρυθμούς και τον προσωπικό του τρόπο να επεξεργάζεται και να εσωτερικεύει τα ερεθίσματα, μέσα από την ιδιοσυγκρασία του. Από την άλλη πλευρά, κάθε γονέας φέρει τα δικά του βιώματα, τα οποία συχνά επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύει και διαχειρίζεται τις προκλήσεις στην καθημερινότητα της οικογένειας.

Μέσα από αυτή τη συνεργατική πορεία διερεύνησης των ενδοοικογενειακών σχέσεων, οι γονείς αρχίζουν να παρατηρούν πιο συνειδητά πώς σχετίζονται, ποια μοτίβα επαναλαμβάνονται και με ποιους τρόπους μπορεί να παρεμποδίζεται η αποτελεσματική επικοινωνία. Παράλληλα, εστιάζουν στη διαχείριση των καθημερινών δυσκολιών και στη συνολική στάση τους απέναντι στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών, λαμβάνοντας υπόψη και πιθανές ιδιαίτερες αναπτυξιακές ανάγκες ή προκλήσεις που μπορεί να υπάρχουν.

Σε ποια ζητήματα υποστηρίζονται συνήθως οι γονείς;

Η μετάβαση στη γονεϊκότητα
Η αναγνώριση, έκφραση και ρύθμιση των συναισθημάτων
Η διαχείριση των ορίων, ανάλογα με το αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού
Τεχνικές επίλυσης προβλήματος και ανάπτυξη διεκδικητικών δεξιοτήτων
Θέματα καθημερινής ρουτίνας (π.χ. αποκοπή πάνας, αποχωρισμός πιπίλας)
Διαχείριση σχολικής μελέτης
Ο τρόπος με τον οποίο οι γονείς εμπνέουν το αξιακό σύστημα στα παιδιά τους
Η κατανόηση και διαχείριση συναισθηματικών και συμπεριφορικών συμπτωμάτων που μπορεί να εμφανίζουν τα παιδιά
Η υποστήριξη σε αναπτυξιακές δυσκολίες
Η ικανότητα συν-ρύθμισης ανάμεσα σε γονέα και παιδί
Η αποτελεσματική επικοινωνία ανάμεσα στα μέλη της οικογένειας
Δυσκολίες προσαρμογής και σχολική άρνηση κ.α.

[Top]

Πώς μπορεί να αλλάξει η καθημερινότητα και η σχέση με το παιδί μέσα από αυτή τη διαδικασία;

Μέσα από αυτή τη διαδικασία και ανάλογα με τα αιτήματα, οι γονείς έχουν την ευκαιρία να σταθούν πιο συνειδητά απέναντι στον γονεϊκό τους ρόλο, να κατανοήσουν βαθύτερα τόσο το παιδί όσο και τον εαυτό τους, να δοκιμάσουν πιο λειτουργικούς τρόπους σύνδεσης και επικοινωνίας, να αναπτύξουν δεξιότητες συναισθηματικής νοημοσύνης, δεξιότητες επίλυσης προβλήματος, διεκδικητικές δεξιότητες αλλά και απόκτηση εργαλείων για να θέτουν όρια με αγάπη ανάλογα το αναπτυξιακό στάδιο των παιδιών. Σταδιακά, διαμορφώνεται ένα προσωπικό στιλ διαπαιδαγώγησης που δεν βασίζεται στην τελειότητα, αλλά στην ανταπόκριση στις πραγματικές ανάγκες της οικογένειας.

‘Γιατί, ενώ γνωρίζω τι να κάνω, δυσκολεύομαι να το εφαρμόσω;’

Συχνά γονείς που, ενώ έχουν έρθει σε επαφή με τεχνικές ή γνώσεις μέσα από εργαστήρια γονεϊκότητας ή προσωπική μελέτη, δυσκολεύονται να τις εφαρμόσουν στην καθημερινότητα. Σε αυτό το σημείο αναδεικνύεται η πρόκληση να υπερβούν τη δική τους προσωπική ιστορία και τη βιωματική τους εμπειρία ως παιδιά, ή την δυσκολία να μετακινηθούν ουσιαστικά από τον ρόλο του ενήλικα στον ρόλο του γονέα.

Με την κατάλληλη υποστήριξη, ο γονέας καλείται να δώσει χώρο σε αυτές τις δυσκολίες να ακουστούν, να τις αναγνωρίσει και να τις επεξεργαστεί. Έτσι μπορεί σταδιακά να προσεγγίσει μια νέα οπτική με περισσότερη επίγνωση και να τη μεταφέρει με μεγαλύτερη συνέπεια και αυθεντικότητα στη σχέση με το παιδί του.

Ποια είναι τα οφέλη της συμβουλευτικής γονέων για την οικογένεια συνολικά;

Η διεθνής βιβλιογραφία συγκλίνει ότι οι παρεμβάσεις συμβουλευτικής γονέων συνδέονται με σημαντική βελτίωση της οικογενειακής λειτουργίας και της ποιότητας της σχέσης γονέα–παιδιού. Μέσα από την ενίσχυση της γονικής επίγνωσης, της συναισθηματικής ρύθμισης και της επικοινωνιακής ικανότητας, οι γονείς τείνουν να υιοθετούν πιο αποτελεσματικές στρατηγικές διαχείρισης συμπεριφοράς, με αποτέλεσμα τη μείωση συγκρ ούσεων και δυσλειτουργικών πρακτικών. Παράλληλα, παρατηρείται θετική επίδραση στην ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών, καθώς ενισχύονται οι δεξιότητες αυτορρύθμισης, η κοινωνική προσαρμογή και η ικανότητα επίλυσης προβλημάτων. Συνολικά, τα ευρήματα υπογραμμίζουν ότι η συμβουλευτική γονέων λειτουργεί προστατευτικά για το οικογενειακό σύστημα, ενισχύοντας τη συνεργασία, τη σταθερότητα και την ψυχική ανθεκτικότητα όλων των μελών.

Ποιες τεχνικές και εργαλεία αξιοποιούνται στη διαδικασία;

Κάποιες από τις τεχνικές που μπορεί να αξιοποιηθούν στη διαδικασία είναι τα παιχνίδια ρόλων, βιωματικές ασκήσεις, ημερολόγια καταγραφής, συμπεριφορικά εργαλεία ή έντυπο υλικό συναισθηματικής εκπαίδευσης. Στόχος είναι να ενισχυθεί η αυτοπαρατήρηση, ώστε ο γονέας να αναγνωρίζει τι αποτέλεσμα έχουν όσα δοκιμάζει και να αποκτά πρακτικά εργαλεία που μπορεί να εφαρμόσει άμεσα και με μεγαλύτερη επίγνωση στην επικοινωνία του με το παιδί, με έμφαση στη σύνδεση και την κατανόηση.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σχέση: στην αυθεντική παρουσία του γονέα, στον αμοιβαίο σεβασμό, στην ανοιχτή επικοινωνία και στην αποδοχή. Και αυτό, τελικά, δεν υποστηρίζει μόνο το παιδί, αλλά συμβάλλει και στη μεγαλύτερη ηρεμία, σαφήνεια και συναισθηματική ισορροπία των ίδιων των γονέων.

Συντάκτης:

Μαυρογόνατου Σταυρούλα

Ψυχολόγος- Ψυχοθεραπεύτρια (Εκπ.) | M.Sc Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση | Πιστοποιημένη Εκπαιδεύτρια P.E.T.

Ψυχοθεραπεία - Συμβουλευτική Γονέων - Ομάδες Γονέων "Εργαστήριο Αποτελεσματικού Γονέα"